နံပါတ္​(၄)စည္​းမ်ဥ္​း အပိုင္​း(၁)

ပါရာဇိကဏ္​လက္​စြဲ
နံပါတ္​(၄)စည္​းမ်ဥ္​း အပိုင္​း(၁)
************
ပါရာဇိကဏ္​ ဒုတိယေန႔ နံပါတ္​(၄)စည္​းမ်ဥ္​း၌ ဝိဂၢဟႏွင့္ ဉာသ္ေကာက္ကို တြဲ ေမးေလ့႐ွိသည္။ ရံခါ ဝိၿဂိဳဟ္မျပဳေကာင္းေသာ အာခ်ာတ္ပုဒ္, စသည္တို႔ကိုလည္း ေမးေလ့႐ွိသည္။ ဝိၿဂိဳဟ္ျပဳနည္းကို မျပခင္ ဉာသ္ေကာက္ပုံေသနည္းကို အရင္ျပပါမည္။

ဉာသ္ေကာက္(၈)မ်ဳိး
********
၁။ သမာသ္ေကာက္နည္း
၂။ တဒၶိတ္ေကာက္နည္း
၃။ ကိတ္ေကာက္နည္း
၄။ အာခ်ာတ္ေကာက္နည္း
၅။ သဗၺနာမ္ေကာက္နည္း
၆။ ဥပသာရပုဒ္ေကာက္နည္း
၇။ နိပါတ္ပုဒ္ေကာက္နည္း
၈။ ဝိဘတ္အရေကာက္နည္းဟူ၍ ႐ွစ္မ်ဳိးကို ပုဒ္စစ္က်မ္း၌ ျပထားသည္။

မွတ္ခ်က္။ ထို(၈)မ်ဳိးတြင္ ၁။ သမာသ္၂။ တဒၶိတ္ ၃။ ကိတ္ ဟူ၍ သုံးမ်ဳိးသာ ဝိၿဂိဳဟ္ျပဳႏိုင္စြမ္း႐ွိသည္။ ထိုသုံးမ်ုိး၏ ဉာသ္ေကာက္(၃)မ်ဳိးကို အထူးေလ့လာထားပါ။ ဒုတိယအေနျဖင့္ ႂကြင္းေသာ ဝိၿဂိဳဟ္မျပဳႏိုင္ေသာ အာခ်ာတ္,သဗၺနာမ္, ဥပသာရ,နိပါတ္ပုဒ္တို႔၏ဉာသ္ေကာက္(၄)မ်ဳိးကိုလည္း ေလ့လာပါ။

မွတ္ခ်က္။ ဝိဘတ္ဉာသ္ေကာက္နည္းကို စာေမးပြဲ၌ အသုံးျပဳတာမေတြ႔ရေတာ့ပါ။
###########

၁။ သမာသ္ေကာက္နည္း

သမာသ္ေကာက္နိယံလကၤာ
***********
(၁) မုေခ်ာ+ပစာ, အညပါ, သုံးျဖာ, ဗဟုဗ္ အေကာက္ထုတ္။
(၂) မုေခ်ာ+ပစာ, သမာသ္ပါ, သုံးျဖာ, ႂကြင္းပုဒ္ အေကာက္ထုတ္။
(၃) ပုဒ္လုံးဗဟုတ္, ေ႐ွ႕ပုဒ္ဒြႏၵ, ႂကြင္းေလးဝ၌, ဝိေသသန၊ ပုဒ္အရကို, မုခ်ဌာႏ်ဴ, ေကာက္ေလျမဲ။
(၄) ဌာႏ်ဴပစာရ, သမၺႏၶ, အရ ေကာက့ေလျမဲ။
(တနည္း)လည္းေကာင္းေျခာက္ရပ္, သမာသ္အည, ပုဒ္အရကို, မုခ်-ဥပစာ, လကၡဏာႏွင့္, ေလ်ာ္စြာေဝခြဲ, ေကာက္ေလျမဲ။(သဲအင္း)
#############

တနည္း သမာသ္ဉာသ္ေကာက္လကၤာ
*********
ဗ်-ကမ္-ဒိ-တပ္, ဗ-ဒြႏၵတ္, ေျခာက္ရပ္ သမာသ။
ဝိၿဂိဳဟ္-နက္ပါ, ပုဒ္မည္ျဖာ, ခြဲရာ ေ႐ွ႕ေလးပါး၊
မုေခ်ာ-ပစာ, အရပါ, ေကာက္ရာ ေနာက္သုံးပါး။
ဗ-ဒြန္, ႂကြင္းေလး, သုံးျဖာေတြး, ေကာက္ေရး သမာသ္ပုဒ္။
(၁)မုေခ်ာ+ပစာ, အညပါ, သုံးျဖာ, ဗဟုဗ္ အေကာက္ထုတ္။
မုခ်-သမာသ္, ဌာႏူ-စပ္, အညတ္ ဗဟုဗ္ အရထုတ္။
(၂)မုေခ်ာ ပစာ, သမာသ္ပါ, သုံးျဖာႂကြင္းပုဒ္ အေကာက္ထုတ္။
ေ႐ွ႕ပုဒ္-မုခ်ာ, စပ္-ပစာ, သမာ ႏွစ္ပုဒ္ ဒြန္ရထုတ္။
(၃) မုေခ်ာ+ပစာ, သမာသ္ပါ, သုံးျဖာ ႂကြင္းပုဒ္ အေကာက္ထုတ္။
ဝိေသ-မုခ်ာ, စပ္-ပစာ, သယာ သမာသ္ထုတ္။ (သယာ>သ်ာ)
#######

သမာသ္(၆)မ်ဳိး
********
ဗ်-ကမ္-ဒိ-တပ္, ဗ-ဒြႏၵတ္, ေျခာက္ရပ္ သမာသ။

၁။ အဗ်ယီေဘာသမာသ္
၂။ ကမၼဓာရည္သမာသ္
၃။ ဒိဂုသမာသ္
၄။ တပၸဳရိသ္သမာသ္
၅။ ဗဟုဗၺီဟိသမာသ္
၆။ ဒြန္သမာသ္ ဟူ၍ ေျခာက္မ်ဳိး႐ွိသည္။
#########

သမာသ္ဉာဏ္ေကာက္အစဥ္(၇)ပါး
********
ဝိၿဂိဳဟ္-နက္ပါ, ပုဒ္မည္ျဖာ, ခြဲရာ ေ႐ွ႕ေလးပါး။
မုေခ်ာ-ပစာ, အရပါ, ေကာက္ရာ ေနာက္သုံးပါး။

ေ႐ွးပိုင္း၌
(၁) ဝိၿဂိဳဟ္ျပဳရျခင္း
(၂) အနက္ေပးရျခင္း
(၃) ဝိၿဂိဳဟ္အမည္ျပ၊ ပုဒ္အမည္ျပ၊
(၄) ပုဒ္ခြဲျပ။

ေနာက္ပိုင္း၌
(၅) မုခ်ေကာက္
(၆) ဥပစာေကာက္
(၇) (ပုဒ္ေဟာနက္အႏွစ္ခ်ဳပ္)အရေကာက္

မွတ္ခ်က္။ (၃)ႏွင့္ (၄)ကို တြဲ၍ တမ်ဳိးတည္းမွတ္ေသာ္ အဂၤါ (၆)ခ်က္ျဖစ္၏။ ဤ၌ အမည္ႏွင့္ ပုဒ္ခြဲ ကြဲျပားေစခ်င္းငွါ ေ႐ွ႕ပိုင္းကို ေလးမ်ဳိးခြဲျခားမွတ္သားျခင္း ျဖစ္သည္။
#########

သမာသ္ဉာသ္ေကာက္(၃)မ်ဳိး
**********
ဗ-ဒြန္, ႂကြင္းေလး, သုံးျဖာေတြး, ေကာက္ေရး သမာသ္ပုဒ္။

၁။ ဗဟုဗၺီဟိသမာသ္ေကာက္
၂။ ဒြန္သမာသ္ေကာက္
၃။ ႂကြင္းေသာ(အဗ်ယီေဘာ,ကမၼဓာရည္း, ဒိဂု, တပၸဳရိသ္) သမာသ္ေကာက္ ဟူ၍ သုံးမ်ဳိး႐ွိသည္။
###########

(၁) ဗဟုဗၺီဟိသမာသ္ေကာက္နည္း
*******
မုေခ်ာ+ပစာ, အညပါ, သုံးျဖာ, ဗဟုဗ္ အေကာက္ထုတ္။
သမာသ္-မုခ်ာ, စပ္-ပစာ, အညာ ဗဟုဗ္ အရထုတ္။

ဗဟုဗၺီဟိသမာသ္ကို ဉာသ္ေကာက္ရာ၌
၁။ မုခ်တၳေကာက္
၂။ ဌာႏူပစာရတၳေကာက္
၃။ အညပုဒ္အရေကာက္ဟု သုံးမ်ဳိးေကာက္ရသည္။

ထိုသုံးမ်ဳိးကိုလည္း
(၁) သမာသ္ပုဒ္၏အရကို မုခ်တၳေကာက္
(၂) သမာသ္ပုဒ္ႏွင့္အညပုဒ္အစပ္သမၺန္ကို ဌာႏူပစာရတၳေကာက္
(၃) အညပုဒ္၏အရကို ဗဟုဗၺီဟိသမာသ္အနက္ဆိုက္ရာအညျဒဗ္ကိုေကာက္(အနက္ေပးသည့္အခါ ဗဟုဗၺီဟိသမာသ္၏ဆိုက္ရာျဖစ္ေသာ အညပုဒ္၏ စြဲရာျဒဗ္ကို အညပုဒ္အရေကာင္းယူရသည္)
*************

ဗဟုဗၺီဟိသမာသ္ေကာက္ပုံ
*************
ယသၼာ ပနႆ ကိၪၥိ ဒသဗလေဒသိတံ သုတၱေဂယ်ာဒိကံ ဘဂဝေတာ အသမၼဳခါ ပဋိဂၢဟိတံ နာမ နတၳိ, တသၼာ ဝိနာပိ န သကၠာ။ (ဝိ၊႒၊၁၊၆)
ဒသဗေလာတိ ကာယဗလသခၤါတာနိ ဉာဏဗလသခၤါတာနိ စ ဒသ ဗလာနိ ဧတႆာတိ ဒသဗေလာ။(သာရတၳ ၊၃၊၂၁၈)

ပုံစံ။ ဒသဗလေဒသိတံ-၌ ဒသဗေလာ။

(၁) ဒသ ဗလာနိ ဧတႆာတိ ဒသဗေလာ။
(၂) ဧတႆ(ဘဂဝေတာ)-ဤျမတ္စြာဘုရား၏၊ဝါ-ထိုျမတ္စြာဘုရားမွာ၊ (ဤျမတ္စြာဘုရားအား)။ ဒသ-ဆယ္ပါးကုန္ေသာ၊ ဗလာနိ-အားအစြမ္းတို႔သည္၊(သႏၲိ-႐ွိကုန္၏) ဣတိ-တသၼာ-ထို႔ေၾကာင့္၊ ( ေသာ ဘဂဝါ-ထိုျမတ္စြာဘုရားသည္)၊ ဒသဗေလာ-ဒသဗလမည္၏။ ဒသဗေလာ-ဆယ္ပါးကုန္ေသာ အားအစြမ္း႐ွိေတာ္မူေသာျမတ္စြာဘုရား။
(၃) ဒသ ဗလာနိ ဧတႆာတိ-ကား စတုတၳီ ဆ႒ီဗဟုဗၺီဟိသမာသ္ ဝိၿဂိဳဟ္၊ ဒသဗေလာ-ကား  စတုတၳီ ဆ႒ီဗဟုဗၺီဟိသမာသ္ပုဒ္။
(၄) ဒသပုဒ္+ဗလပုဒ္+ဧတအညပုဒ္။

(၅) ဒသဗလ-ဟူေသာ သမာသ္ပုဒ္၏အရကား ဆယ္ပါးကုန္ေသာ အားအစြမ္းတို႔သည္ မုခ်အားျဖင့္ရ၏။
(၆) ထိုဒသဗလ-ဟူေသာ သမာသ္ပုဒ္၏အရ ဆယ္ပါးကုန္ေသာ အားအစြမ္းတို႔၏ ဧတ-အညပုဒ္အရ ျမတ္စြာဘုရားျဒဗ္ႏွင့္ ေဘဒ+အေဘဒ, ဂုဏ္+ဂုေဏး အျဖစ္ျဖင့္ စပ္ျခင္းသမၺန္သည္ ဌာမူပစာအားျဖင့္ ရ၏။
(၇) ဧတ-အညပုဒ္၏အရကား ထိုမုခ်ဌာႏူပစာတို႔ျဖင့္ မွတ္အပ္ေသာ ဆယ္ပါးကုန္ေသာ အားအစြမ္း႐ွိေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရားရ၏။
************

႐ွင္းခ်က္
*********
ေဖာ္ျပပါပုံေသနည္းကို သတိျပဳပါ။
(၆)ေနရာ၌ ထို၏(--)ႏွင့္ ဟူ၍ ဆရာတို႔က အတိုထုတ္ထားသည္။ စာေျဖ႐ွင္ကအထက္ပါနည္းအတိုင္းထုတ္ႏိုင္ေအာင္ ၾကည္ထားပါ။

(၆)ေနရာသည္ အစပ္ကိုအရေကာက္ရသည့္ ေနရာျဖစ္သည္။ (၅)ႏွင့္ (၇)ကို ေဆြမ်ဳိးစပ္ျခင္းျဖစ္သည္။

ထိုေၾကာင့္ (ထို၏)သည္(၅)ျဖစ္ရမည္၊
(ႏွင့္)သည္(၇)ျဖစ္ရမည္ကို သတိျပဳပါ။

ဥပမာ။
(၆) ထို၏  ျမတ္စြာဘုရားျဒဗ္ႏွင့္
(၆) ထိုဒသဗလ-ဟူေသာ သမာသ္ပုဒ္၏အရ ဆယ္ပါးကုန္ေသာ အားအစြမ္းတို႔၏ ဧတ-အညပုဒ္အရ ျမတ္စြာဘုရားျဒဗ္ႏွင့္

ထို၏-ဟူသည္
[[ဒသဗလ-ဟူေသာ သမာသ္ပုဒ္၏အရ- ထို-ဆယ္ပါးကုန္ေသာ အားအစြမ္းတို႔-၏]]ဟူ၍လည္းေကာင္း။
တနည္း
[[ထို=ဒသဗလ-ဟူေသာ သမာသ္ပုဒ္၏အရ ဆယ္ပါးကုန္ေသာ အားအစြမ္တို႔=၏]] ဟူ၍ လည္းေကာင္း ေဖာ္ဆိုပါ။

( ျမတ္စြာဘုရားျဒဗ္ႏွင့္)ႏွင့္-
[[ဧတ-အညပုဒ္အရ ျမတ္စြာဘုရားျဒဗ္ႏွင့္]]ဟူ၍ ေဖာ္ဆိုျပထားသည္ကို သတိျပဳပါ
########

(၂) ဒြန္သမာသ္ေကာက္နည္း
****************
မုေခ်ာ ပစာ, သမာသ္ပါ, သုံးျဖာႂကြင္းပုဒ္ အေကာက္ထုတ္။
ေ႐ွ႕ပုဒ္-မုခ်ာ, စပ္-ပစာ, သမာ ႏွစ္ပုဒ္ ဒြန္ရထုတ္။

ဒြန္သမာသ္ ဉာသ္ေကာက္ရာ၌
၁။ မုခ်တၳေကာက္
၂။ ဌာႏူပစာရတၳေကာက္
၃။ ဒြန္သမာသ္ပုဒ္လုံးအရေကာက္ ဟူ၍ သုံးမ်ဳိးေကာက္ရသည္။

ထိုသုံးမ်ဳိးကိုလည္း
(၁) ေ႐ွ႕ပုဒ္၏အရကို မုခ်တၳေကာက္
(၂) ေ႐ွ႕ပုဒ္ႏွင့္ ေနာက္ပုဒ္အစပ္သမၺန္ကို ဌာႏူပစာရတၳေကာက္
(၃) ဒြန္သမာသ္ပုဒ္လုံး၏အရ ေ႐ွ႕ပုဒ္ေနာက္ပုဒ္ ႏွစ္ပုဒ္လုံး၏အရကိုေကာက္( ေ႐ွ႕ပုဒ္ေနာက္ပုဒ္ႏွစ္ပုဒ္လုံး၏ အရကိုပသ္ သမာသ္ပုဒ္လုံးအရေကာက္သည္)
**********

ဒြန္သမာသ္ေကာက္ပုံ
**********
ပိဋကံ ပိဋကတၳဝိဒူ,
ပရိယတၱိဗ႓ာဇနတၳေတာ အာဟု။ (ဝိ၊႒၊၁၊ ၁၆)( သီ၊႒၊၁၊ ၁၉)(ဘိ၊႒၊၁၊ ၂၁)

ပုံစံ။ပရိယတၱိဗ႓ာဇနတၳေတာ-၌ ပရိယတၱိဗ႓ာဇနံ။

(၁) ပရိယတၱိ စ ဘာဇနဥၥ ပရိယတၱိဗ႓ာဇနံ။
(၂) ပရိယတၱိ စ-သင္ယူအပ္ေသာပါဠိလည္းေကာင္း၊ ဘာဇနဥၥ-တည္ရာဌာနလည္းေကာင္း၊ ပရိယတၱိဗ႓ာဇနံ-သင္ယူအပ္ေသာပါဠိ+တည္ရာဌာန။
(၃) ပရိယတၱိ စ ဘာဇနဥၥ -ကား ဒြန္သမာသ္ဝိၿဂိဳဟ္။ ပရိယတၱိဗ႓ာဇနံ-ကား ဒြန္သမာသ္ပုဒ္။
(၄) ပရိယတၱပုဒ္+ဘာဇနပုဒ္။

(၅) ပရိယတၱိ-ဟူေသာ ေ႐ွ႕ပုဒ္၏အရကား သင္ယူအပ္ေသာပါဠိသည္ မုခ်အားျဖင့္ရ၏။
(၆) ပရိယတၱိ-ဟူေသာ ေ႐ွ႕ပုဒ္၏အရ ထို-သင္ယူအပ္ေသာပါဠိ-၏ ေနာက္ပုဒ္ျဖစ္ေသာ ဘာဇန-အရ တည္ရာဌာနႏွင့္ ဆိုျခင္းအစ႐ွိေသာ ႀကိယာကို အေၾကာင္းျပဳသျဖင့္ အခ်င္းခ်င္းငဲ့သကဲ့သို႔ ျဖစ္ေသာ အညမညေပကၡသမၺာန္သည္ ဌာႏူပစာအားျဖင့္ရ၏။
(၇) ပရိယတၱိဗ႓ာဇန-ဟူေသာ သမာသ္ပုဒ္လုံး၏ အရကား ထိုမုခ်ဌာႏူပစာတို႔ျဖင့္ မွတ္အပ္ေသာ သင္ယူအပ္ေသာပါဠိ+တည္ရာဌာနတို႔ ရ၏။

မွတ္ခ်က္။ ပရိယတၱိဗ႓ာဇနံ အစိတ္အေပါင္းဆိုခိုင္ရာ၌
ပရိယာပုဏိတဗၺာတိ ပရိယတၱိ၊
ဘဇတိ ပဋိ႒ာတိ ဧတၳာတိ ဘာဇနံ၊
ပရိယတၱိ စ ဘာဇနဥၥ ပရိယတၱိဗ႓ာဇနံ။ ဟုဆို။
############

(၃) ႂကြင္းေသာ(အဗ်ယီေဘာ,ကမၼဓာရည္း, ဒိဂု, တပၸဳရိသ္)သမာသ္ေကာက္နည္း
****************
(၃) မုေခ်ာ+ပစာ, သမာသ္ပါ, သုံးျဖာ ႂကြင္းပုဒ္ အေကာက္ထုတ္။
ဝိေသ-မုခ်ာ, စပ္-ပစာ, သယာ သမာသ္ထုတ္။ (သယာ>သ်ာ)

ႂကြင္းေသာ(အဗ်ယီေဘာ,ကမၼဓာရည္း, ဒိဂု, တပၸဳရိသ္)သမာသ္ ဉာသ္ေကာက္ရာ၌
၁။ မုခ်တၳေကာက္
၂။ ဌာႏူပစာရတၳေကာက္
၃။ (အဗ်ယီေဘာ,ကမၼဓာရည္း, ဒိဂု, တပၸဳရိသ္)သမာသ္ပုဒ္လုံးအရေကာက္ဟု သုံးမ်ဳိးေကာက္ရသည္။

ထိုသုံးမ်ဳိးကိုလည္း
(၁)ဝိေသသနပုဒ္၏အရကို မုခ်တၳေကာက္
(၂) ဝိေသသနပုဒ္ႏွင့္ ဝိေသသ်ပုဒ္အစပ္သမၺန္ကို ဌာႏူပစာရတၳေကာက္
(၃) (အဗ်ယီေဘာ, ကမၼဓာရည္း, ဒိဂု, တပၸဳရိသ္) သမာသ္ပုဒ္လုံး၏အရကို ဝိေသသ် ျဒဗ္ကိုအရေကာက္(အနက္ေပးရာ၌ ေပၚထြက္လာေသာ ဝိေသသ်ျဒဗ္ကို သမာသ္ပုဒ္လုံးအရေကာက္ပါ)
************

အဗ်ယီေဘာသမာသ္ေကာက္ပုံ
*********
မုေခ်ာ+ပစာ, သမာသ္ပါ, သုံးျဖာ ႂကြင္းပုဒ္ အေကာက္ထုတ္။
ဝိေသ-မုခ်ာ, စပ္-ပစာ, သယာ သမာသ္ထုတ္။ (သယာ>သ်ာ)

ဥပနဂေရ ဝသတိ။

ပုံစံ။ ဥပနဂရံ။
(၁) နဂရႆ သမီပံ ဥပနဂရံ။
(၂) နဂရႆ-ၿမိဳ႕၏၊ သမီပံ-အနီး(ကြက္သစ္)တည္း၊ ဥပနဂရံ-ၿမိဳ႕၏အနီး။ ဝါ- ၿမိဳ႕အနီး(ဝါ-ကြက္သစ္)။
(၃) နဂရႆ သမီပံ-ကား အဗ်ယီေဘာသမာသ္ဝိၿဂိဳဟ္။ ဥပနဂရံ-ကား အဗ်ယီေဘာသမာသ္ပုဒ္။
(၄) ဥပပုဒ္+နဂရပုဒ္။

(၅) နဂရ-ဟူေသာ ဝိေသသန ပုဒ္၏အရကား ၿမိဳ႕ျဒဗ္သည္ မုခ်အားျဖင့္ရ၏။
(၆) ထိုနဂရ-ဟူေသာ ဝိေသသနပုဒ္၏အရ  ၿမိဳ႕၏ ဥပ-ဟူေသာ ဝိေသသ် ပုဒ္၏အရ အနီးျဒဗ္ႏွင့္ (ဝိေသသန, ဝိေသသ်) သမီပီ,သမီပ အျဖစ္ျဖင့္ စပ္ျခင္းသမၺန္သည္ ဌာႏူပစာအားျဖင့္ရ၏။
(၇) ဥပနဂရံ-ဟူေသာ သမာသ္ပုဒ္လုံး၏ အရကား ထိုမုခ်,ဌာႏူပစာတို႔ျဖင့္ မွတ္အပ္ေသာ ၿမိဳ႕အနီး(ကြက္သစ္)ရ၏။
**********

ကမၼဓာရည္းသမာသ္ေကာက္ပုံ
**********
မုေခ်ာ+ပစာ, သမာသ္ပါ, သုံးျဖာ ႂကြင္းပုဒ္ အေကာက္ထုတ္။
ဝိေသ-မုခ်ာ, စပ္-ပစာ, သယာ သမာသ္ထုတ္။ (သယာ>သ်ာ)

ပုံစံ။ မဟာပုရိေသာ။
(၁) မဟေႏၲာ စ ေသာ ပုရိေသာ စာတိ မဟာပုရိေသာ။
(၂) မဟေႏၲာ စ-ျမတ္သည္လည္းဟုတ္၏၊ ေသာ- ပုရိေသာ စာတိ မဟာပုရိေသာ။
(၃)  မဟေႏၲာ စ ေသာ ပုရိေသာ စာတိ-ကား ကမၼဓာရည္းသမာသ္ဝိၿဂိဳဟ္၊ မဟာပုရိေသာ-ကား ကမၼဓာရည္းသမာသ္ပုဒ္။
(၄) မဟႏၲပုဒ္+ပုရိသပုဒ္။

(၅) မဟႏၲ-ဟူေသာ ဝိေသသန ပုဒ္၏အရကား  ျမတ္ေသာသီလစေသာဂုဏ္သည္ မုခ်အားျဖင့္ရ၏။
(၆) ထို မဟႏၲ -ဟူေသာ ဝိေသသနပုဒ္၏အရ ျမတ္ေသာသီလစေသာဂုဏ္၏ ပုရိသ-ဟူေသာ ဝိေသသ် ပုဒ္၏အရ ေယာက်္ားျဒဗ္ ႏွင့္ ဂုဏ္,ဂုေဏး အျဖစ္ျဖင့္ စပ္ျခင္းသမၺန္သည္ ဌာႏူပစာအားျဖင့္ရ၏။
(၇) မဟာပုရိသ-ဟူေသာ သမာသ္ပုဒ္လုံး၏ အရကား ထိုမုခ်,ဌာႏူပစာတို႔ျဖင့္ မွတ္အပ္ေသာ  ျမတ္ေသာ ေယာက်္ား ရ၏။
®®®®®®®®®®®®

ပိဋကံ ပိဋကတၳဝိဒူ,
ပရိယတၱိဗ႓ာဇနတၳေတာ အာဟု။ (ဝိ၊႒၊၁၊ ၁၆)( သီ၊႒၊၁၊ ၁၉)(ဘိ၊႒၊၁၊ ၂၁)

ပုံစံ။ပရိယတၱိဗ႓ာဇနတၳေတာ-၌
ပရိယတၱိဗ႓ာဇနေတၳာ-အစိတ္အေပါင္း ဝိၿဂိဳဟ္ျပဳ၍ အေပါင္းကို ဉာသ္ေကာက္ပါ။

(၁) ပရိယာပုဏိတဗၺာတိ ပရိယတၱိ၊
ဘဇတိ ပဋိ႒ာတိ ဧတၳာတိ ဘာဇနံ၊
ပရိယတၱိ စ ဘာဇနဥၥ ပရိယတၱိဗ႓ာဇနံ။
ပရိယတၱိဗ႓ာဇနံ အေတၳာ ပရိယတၱိဗ႓ာဇနေတၳာ။
(၂) ပရိယတၱိဗ႓ာဇနံ-သင္ယူအပ္ေသာပါဠိ,တည္ရာျဖစ္ေသာ၊ အေတၳာ-အနက္တည္း၊ ပရိယတၱိဗ႓ာဇနေတၳာ-သင္ယူအပ္ေသာပါဠိဟူေသယအနက္,တည္ရာျဖစ္ေသာအနက္။
(၃) ပရိယတၱိဗ႓ာဇနံ အေတၳာ-ကား ကမၼဓာရည္းသမာသ္ဝိၿဂိဳဟ္၊ ပရိယတၱိဗ႓ာဇနေတၳာ-ကား ကမၼဓာရည္းသမာသ္ပုဒ္။
(၄) ပရိယတၱိဗ႓ာဇနပုဒ္+ အတၳပုဒ္။

(၅) ပရိယတၱိဗ႓ာဇန-ဟူေသာ ဝိေသသန ပုဒ္၏အရကား သင္ယူအပ္ေသာပါဠိ,တည္ရာတို႔သည္ မုခ်အားျဖင့္ရ၏။
(၆) ထိုပရိယတၱိဗ႓ာဇန -ဟူေသာ ဝိေသသနပုဒ္၏အရ သင္ယူအပ္ေသာပါဠိ,တည္ရာတို႔ ၏ အတၳ-ဟူေသာ ဝိေသသ် ပုဒ္၏အရ အနက္ျဒဗ္ ႏွင့္ ကာရဏ+ဖလ အျဖစ္ျဖင့္ စပ္ျခင္းသမၺန္သည္ ဌာႏူပစာအားျဖင့္ရ၏။
(၇) ပရိယတၱိဗ႓ာဇနတၳ-ဟူေသာ သမာသ္ပုဒ္လုံး၏ အရကား ထိုမုခ်,ဌာႏူပစာတို႔ျဖင့္ မွတ္အပ္ေသာ သင္ယူအပ္ေသာပါဠိဟူေသယအနက္,တည္ရာျဖစ္ေသာအနက္တို႔ ရ၏။
**********

ဒိဂုသမာသ္ေကာက္ပုံ
********
မုေခ်ာ+ပစာ, သမာသ္ပါ, သုံးျဖာ ႂကြင္းပုဒ္ အေကာက္ထုတ္။
ဝိေသ-မုခ်ာ, စပ္-ပစာ, သယာ သမာသ္ထုတ္။ (သယာ>သ်ာ)

ပုံစံ။ တိစီဝရံ။
(၁) တီဏိ စီဝရာနိ တိစီဝရံ။
(၂) တီဏိ-သုံးထည္ကုန္ေသာ၊ စီဝရာနိ-သကၤန္းတို႔တည္း၊ တိစီဝရံ-သုံးထည္ကုန္ေသာသကၤန္း။
(၃) တီဏိ စီဝရာနိ-ကား ဒိဂုသမာသ္ဝိၿဂိဳဟ္။ တိစီဝရံ-ကား ဒိဂုသမာသ္ပုဒ္။
(၄) တိပုဒ္+စီဝရပုဒ္။

(၅) တိ-ဟူေသာ ဝိေသသန ပုဒ္၏အရကား သုံးထည္ဟုဆိုအပ္ေသာ ေရတြက္ျခင္း သခ်ၤာသည္ မုခ်အားျဖင့္ရ၏။
(၆) ထို တိ-ဟူေသာ ဝိေသသနပုဒ္၏အရ သုံးထည္ဟုဆိုအပ္ေသာ ေရတြက္ျခင္း သခ်ၤာ  ၏ စီဝရ-ဟူေသာ ဝိေသသ် ပုဒ္၏အရ သကၤန္းျဒဗ္ႏွင့္ သခ်ၤာ,သေခ်ၤယ်,  ဂုဏ္,ဂုေဏး အျဖစ္ျဖင့္ စပ္ျခင္းသမၺန္သည္ ဌာႏူပစာအားျဖင့္ရ၏။
(၇) တိစီဝရ-ဟူေသာ သမာသ္ပုဒ္လုံး၏ အရကား ထိုမုခ်,ဌာႏူပစာတို႔ျဖင့္ မွတ္အပ္ေသာ သကၤန္းသုံးထည္ ရ၏။
**********

တပၸဳရိသ္သမာသ္
********
မုေခ်ာ+ပစာ, သမာသ္ပါ, သုံးျဖာ ႂကြင္းပုဒ္ အေကာက္ထုတ္။
ဝိေသ-မုခ်ာ, စပ္-ပစာ, သယာ သမာသ္ထုတ္။ (သယာ>သ်ာ)

ပုံစံ။ ရာဇပုေတၱာ။
(၁) ရေညာ ပုေတၱာ ရာဇပုေတၱာ။
(၂)  ရေညာ-မင္း၏၊ ပုေတၱာ-သားတည္း၊ ရာဇပုေတၱာ-မင္း၏သား၊ ဝါ-မင္းသား။
(၃) ရေညာ ပုေတၱာ-တပၸဳရိသ္သမာသ္ဝိၿဂိဳဟ္၊ ရာဇပုေတၱာ-တပၸဳရိသ္သမာသ္ပုဒ္၊
(၄) ရာဇပုဒ္+ပုတၱပုဒ္။

(၅) ရာဇ-ဟူေသာ ဝိေသသန ပုဒ္၏အရကား မင္းျဒဗ္သည္ မုခ်အားျဖင့္ရ၏။
(၆) ထို ရာဇ-ဟူေသာ ဝိေသသနပုဒ္၏အရ မင္းျဒဗ္ ၏ ပုတၱ-ဟူေသာ ဝိေသသ် ပုဒ္၏အရ သားျဒဗ္ႏွင့္ ဂုဏ္,ဂုေဏး အျဖစ္ျဖင့္ စပ္ျခင္းသမၺန္သည္ ဌာႏူပစာအားျဖင့္ရ၏။
(၇) ရာဇပုတၱ-ဟူေသာ သမာသ္ပုဒ္လုံး၏ အရကား ထိုမုခ်,ဌာႏူပစာတို႔ျဖင့္ မွတ္အပ္ေသာ မင္းသားျဒဗ္ ရ၏။

မွတ္ခ်က္။ သမာသ္ဉာသ္ေကာက္အက်ယ္ကို ေနာက္၌ ျပမည္။

သမာသ္ဉာသ္ေကာက္အက်ဥ္းၿပီး၏။
########################
ဓမၼာစရိယအလင္အိမ္

ပါရာဇိကဏ္​လက္​စြဲ
နံပါတ္​(၄)စည္​းမ်ဥ္​း အပိုင္​း(၁)
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=671308899911011&id=555132068195362

ပါရာဇိကဏ္​လက္​စြဲ
နံပါတ္​(၄)စည္​းမ်ဥ္​း အပိုင္​း(၂)
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=671996893175545&id=555132068195362